Soạn bài  Xin lập khoa luật của Nguyễn Trường Tộ | Làm văn mẫu

Đề bài: Soạn bài Xin lập khoa luật của Nguyễn Trường Tộ

Bài làm

I.   Tìm hiểu chung

1.   Tác giả:

–   Nguyễn Trường Tộ (1830 – 1871), quê ở huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An.

–   Ông là một danh sĩ, một kiến trúc sư và là một nhà cải cách xã hội Việt Nam ở thế kỷ XIX

–   Là người sớm tiếp xúc với những tư tưởng tiến bộ nên ông đã dâng lên vua Tự Đức nhiều bản điều trần có giá trị nhưng không được chấp nhận.

2.   Tác phẩm:

–   Đoạn trích “Xin lập khoa luật” được nằm trong bản  điều trần thứ 27 của Nguyễn Trường Tộ – “Tế cấp bát điều”.

–   Bản Tế cấp bát điều chỉ ra tám việc cần làm gấp để canh tân đất nước.

–   Bố cục: 3 phần

+   Phần 1 (Từ đầu đến “…quốc dân giết”): trách nhiệm và vị trí của pháp luật.

+   Phần 2 (Tiếp cho đến “…chất phác”): Mối quan hệ giữa luật pháp với văn chương và Nho giáo.

+   Phần 3 (Còn lại): Mối quan hệ giữa luật pháp với đạo đức.

Soạn bài Xin lập khoa luật của Nguyễn Trường Tộ

Soạn bài Xin lập khoa luật của Nguyễn Trường Tộ

II.   Đọc – hiểu văn bản

Câu 1: Theo Nguyễn Trường Tộ, luật bao gồm những lình vực nào? Ông đã giới thiệu việc thực hành luật pháp ở các nước phương Tây ra sao?

–   Luật bao gồm: “kỷ cương, uy quyền, chính lệnh của quốc gia, trong đó tam cương ngũ thường cho đến việc hành chính của sáu bộ đều đầy đủ”:

+   Bao trùm cả vấn đề đạo đức và trách nhiệm.

+   Chỉ ra tác dụng của luật để trị, để dân theo luật mà giữ gìn.

+   Vấn đề dân chủ trong việc thi hành pháp luật.

–   Cách vào đề trực tiếp để người đọc trực tiếp chủ động tiếp nhận thông tin, vấn đề bàn luận.

–   Việc thực hành luật pháp ở các nước phương Tây được ông giới thiệu:

+   Người trực tiếp xử các vụ kiện tụng chỉ được thăng cấp chứ không được giáng chức, kể cả nhà vua.

+   Tội ngũ hình đều do người làm ở bộ hình xét xử chứ vua không được phạt theo ý mình.

+   Mục đích: để người ở bộ hình có điều kiện thực thi luật nghiêm minh, dân chúng thấy được sự công bằng.

=> Luật pháp đảm bảo sự công bằng, nghiêm minh, nhà nước tồn tại và vận hành bằng luật pháp, không ai được loại trừ hoặc đứng trên luật kể cả vua chúa.

Câu 2: Tác giả chủ trương vua, quan và dân phải có thái độ như thế nào trước luật? V ì sao ông lại có chủ trương như vậy:

–   Chủ trương của Nguyễn Trường Tộ:

+   “Bất luận quan hay dân, mọi người đều phải học luật trước”

+   “Quan học luật để trị dân, dân theo luật mà giữ gìn”.

+   Ai học luật giỏi sẽ được làm quan/

+   Bất cứ một hình phạt nào trong nước đều không vượt qua ngoài luật.

–   Ông chủ trương như vậy vì:

+   Nếu đất nước không có các bộ luật thì sẽ không giữ được kỷ cương, phép nước.

+   Luật bao trùm lên tất cả và từ quan đến dân phải hiểu và làm theo luật.

Câu 3:  Theo quan điểm của Nguyễn Trường Tộ về vấn đề pháp luật và Nho học:

–   Nho học truyền thống không tôn trọng pháp luật.

–   Bởi đạo Nho đề cao “trung hiếu – lễ nghĩa” nhưng lại chỉ nói suông trên giấy, không quy định thưởng phạt nghiêm minh.

–   Dẫn chứng “ta chưa thấy ai nhận lỗi mình mà biết tự trách phạt”.

–   Tư tưởng Nho giáo có thể khiến cho việc học tập của mọi người bị cản trở.

Câu 4:  Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật:

–   Là mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau.

–   Khẳng định: “Nếu bảo luật chỉ tố cho việc cai trị chứ không có đạo đức tinh vi, thế là không biết rằng trái luật là tội, giữ đúng luật là đức”.

–   Tận dụng lẽ công bằng ở trong luật thì đó chính là đạo đức, vẹn đạo làm người.

Câu 5: Tác giả nhắc đến Khổng Tử và khái niệm đạo đức, văn chương có tác dụng:

–   Gây tác động đến tâm lý, tư duy của các nhà Nho, những người vốn noi theo gương của Khổng Tử.

–   Thể hiện sự hiểu biết và nhận ra sự hạn chế, chủ quan của giáo lý, đạo đức, nghệ thuật…

–   Biện pháp lập luận “gậy ông đập lưng ông”

III.   Tổng kết:

–   Đoạn trích “Xin lập khoa luật”  đưa ra những lí do xác đáng về việc mở khoa luật để dạy người Việt, ông đã chỉ rõ vai trò của luật pháp đối với sự ổn định xã hội và phát triển đất nước.

–   Tác phẩm thể hiện suy nghĩ sắc sảo và tầm nhìn xa trông rộng của tác giả.

Loan Trương

>>> XEM THÊM : 

Post Author: Loan Nguyễn Thị

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *