Phân tích truyện ngắn bến quê của Nguyễn Minh Châu | Học Văn Hay

Đề bài: Phân tích truyện ngắn bến quê của Nguyễn Minh Châu

Bài làm

Phân tích truyện ngắn bến quê của nguyễn minh châu

Nguyễn Minh Châu là một cây bút xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại. Những  sáng tác của ông trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ mang dấu ấn khuynh hướng sử thi của thời kỳ này. Tuy nhiên từ sau khi thống nhất đất nước nhất là đầu những năm 80 của thế kỷ XX thì ông đã luôn trăn trở tìm tòi và đổi mới về tư tưởng cũng như đổi mới trong cách sáng tác của mình. Truyện  ngắn “Bến quê” là một trong những tác phẩm tiêu biểu trên chặng đường mới trong sự nghiệp sáng tác của ông.

Bến quê được lấy làm tựa đề cho tập truyện cùng tên và được xuất bản vào năm 1985. Tác phẩm hướng vào đời sống thường ngày với những chi tiết sinh hoạt nhỏ để phát hiện ra chiều sâu của đời sống. Nhân vật trung tâm của truyện chính là anh Nhĩ, một người đã từng đi khắp nơi nhưng về cuối đời lại sống trên giường bệnh vì không thể tự mình di chuyển được. Hàng ngày anh nằm trên giường vậy một chiếc giường hẹp kê bên cửa sổ nhìn ra bờ sông. Cũng tại thời điểm ấy anh Nhĩ đã phát hiện ra vùng đất bên kia sông nơi bến quê vốn trước kia anh rất quen thuộc. Đó là một vùng đất ở bên kia sông một nơi có vẻ đẹp bình dị nhưng lại hết sức quyến rũ. Cho đến tận khi nằm trên giường bệnh khi anh nhận được sự chăm sóc từng ly từng tí sự tần tảo cũng như tình yêu của vợ dành cho mình. Một người vợ giàu đức hi sinh một cách thầm lặng luôn ở bên cạnh mình. Cũng trong khoảng thời gian đó nghĩa vô cùng khao khát mong được một lần có thể đặt chân lên bờ sông bên kia. Một  nơi hết sức gần gũi nhưng giờ đây lại trở nên xa vời khó với tới của anh.

Trước tiên có thể thấy được cốt truyện của Bến quê rất bình dị và bằng phẳng nhưng lại mang ý nghĩa triết lý sâu sắc. Nhĩ là một con người từng trải và có địa vị. Anh là người đi rộng biết nhiều nhưng cái khoảnh khắc sắp từ giã cõi đời anh mới cảm thấy một cách sâu sắc và cảm động về những thứ vốn thân thuộc và gần gũi với anh. Anh chiêm nghiệm được quy luật tưởng như đầy vẻ nghịch lý của đời người: “Con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái điều vòng vèo hoặc chùng chình”. Chính cuộc đời đã đưa anh vào cái nghịch lý vốn tưởng rằng cả cuộc đời anh sẽ là dành cho những chuyến đi liên tiếp để khám phá những chân trời xa lạ. Nhưng đến cuối đời khoảng cách từ khung cửa sổ đến bãi bồi bên kia sông tuy rằng rất ngắn ngủi nhưng lại khiến anh bất lực không thể với tới. Anh phải nhờ cậu con trai thực hiện giúp mình khao khát ấy nhưng đáp lại sự mong chờ của anh thì cậu con trai đã bỏ lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày chỉ vì việc chơi cờ trên phố. Hai tình huống liên tiếp ép về sự nghịch lý đã diễn ra tác giả Nguyễn Minh Châu như muốn hướng người đọc đến một nhận thức về cuộc đời: cuộc sống và số phận con người luôn luôn chứa đựng những điều bất thường nghịch lý và cả những điều ngẫu nhiên vượt ra khỏi sự tính toán và ước muốn của con người.

Nhĩ càng cảm thấy xấu hổ, lòng anh nảy nở  rất nhiều những ý nghĩa và tình cảm thiết tha. Nhất là khi nghe Liên nói: “Anh cứ yên tâm. Vất vả tốn kém đến bao nhiêu em với các con cũng chăm lo cho anh được”. Hình ảnh người vợ tần tảo, chăm lộ cho anh từng chút một khiến anh càng thêm cảm động và ân hận về sự vô tình của mình trước kia. Thậm chí anh còn lưu tâm và dành thời gian lắng nghe những âm thanh mà trước kia anh ít có dịp hay cũng không mấy khi để ý. Tiếng vợ đi lại dọn dẹp, dặn dò con, tiếng hãm nước thuốc và tiếng nước rót ra lẫn mùi thuốc bay vào nhà… Đối với Nhĩ lúc này thì đó là tiếng lòng, tiếng thân thương mà không phải lúc nào Nhĩ cũng nghe được.

Trước kia anh chỉ tìm kiếm những vẻ đẹp ở nơi xa lạ nhưng nay anh lại xúc động trước những vẻ đẹp bình dị ở quê nhà. Qua  đoạn miêu tả thiên nhiên ở phần đầu truyện tác giả muốn nhắc nhở mọi người cần phải biết trân trọng những gì của quê hương xứ sở. Chúng ta cần quan tâm đến những thứ xung quanh và phát hiện ra vẻ đẹp thân thuộc tỉnh dị của quê nhà nơi mà chúng ta sinh ra và lớn lên để chúng ta biết nâng niu và trân trọng. Nhĩ  đã tìm thấy được nơi nương tựa  là chính gia đình mình làm vợ con mình. Gia đình là bến đậu là bến tình thương và hạnh phúc.

Truyện ngắn Bến quê đấm đấm ý nghĩa triết lý về con người và cuộc đời. Qua đó còn đem lại bài học về tình yêu và lẽ sống. Chúng ta cảm nhận được rằng không có gì hạnh phúc hơn khi được sống trong tình thương với gia đình và tại quê hương. Ta phải biết nâng niu, trân trọng những giá trị bình dị, gần gũi của quê hương, của cuộc sống.

Loan Trương

>>> XEM THÊM : 

Post Author: Loan Nguyễn Thị

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *