Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 10 / Phân tích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ | Học Văn Hay

Phân tích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ | Học Văn Hay

Đề bài: Phân tích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Bài làm

phân tích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Nỗi khổ của người phụ nữ trong xã hội xưa là một chủ đề quen thuộc trong văn chương. Đặc biệt chính là về nỗi khổ tâm của những người phụ nữ có chồng đi chinh chiến. Thấu hiểu và đồng cảm sâu sắc tình cảnh éo le ấy nhà thơ Đặng Trần Côn đã sáng tác tác phẩm Chinh Phụ Ngâm và bản diễn Nôm xuất sắc của Đoàn Thị Điểm đã đưa bài thơ đến gần hơn với độc giả.

Chinh Phụ Ngâm viết về người phụ nữ vốn dòng “trâm anh” nay phải tiễn chồng ra trận. Mong muốn chồng lập nên công danh trở về nhưng cũng lúc đó người vợ mới cảm nhận sâu sắc sự cô đơn mà tuổi xuân của mình đang qua đi, hạnh phúc thì càng ngày càng xa vời. Tình cảnh lẻ loi ấy được miêu tả chủ yếu ở đoạn trích từ câu 193 – 228. Đoạn trích đã miêu tả những cung bậc cảm xúc và những sắc thái khác nhau của người chinh phụ khát khao được sống trong tình yêu và hạnh phúc lứa đôi.

Ngay mở đầu đoạn trích ta đã thấy được tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen

Ngoài rèm thước chẳng mách tin

Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”

Bốn câu thơ song thất lục bát đã diễn đạt xuất sắc những hình ảnh mang dáng dấp của sự cô đơn mà nhân vật trữ tình đang phải chịu đựng. Có hai hình ảnh được tác giả nhấn mạnh đó chính là tấm rèm và bóng đèn. Chúng ta có thể liên tưởng tới hình ảnh người chinh phụ đang ngồi sau tấm rèm và ngóng chờ tin tức của người chồng từ chiến trường. Cuộc sống trong rèm và ngoài rèm nó có sự khác nhau. Đó là không gian nhỏ bé, chật hẹp càng khiến tâm trạng của người chinh phụ trở nên bức bối, ngột ngạt. Trong căn phòng vắng lặng, người ta chẳng có gò để chú ý mà chỉ có hai hình ảnh trên khiến cho chúng ta liên tưởng đến cuộc sống của người chinh phụ dường như mất hết sức sống, đơn côi và chẳng có ai bầu bạn. Tất cả chỉ là sự khắc khoải chờ đợi:

“Khắc chờ đằng đẵng như niên

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”

Sự chờ đợi khiến cho nàng cảm tưởng một khắc trôi qua mà như cả một năm trời. Sự chờ đợi ấy lại cứ nối tiếp nhau không có điểm dừng và cũng chẳng biết điểm cuối ở đâu.

“Hương gượng đốt hồn đà mê mải

Gương gượng soi lệ lại châu chan

Sắt cầm gượng gảy ngón đàn

Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng”

Trong căn phòng nhỏ bé ấy đã đốt lư hương lên nhưng cũng không thể xua đi sự tĩnh mịch, trống trải. Bởi vốn dĩ người duy nhất ở nơi căn phòng đó giờ đây chỉ quan tâm đến một điều duy nhất khác. Thế rồi “gương gượng soi”, vốn người con gái soi gương để làm đẹp, để chăm chút cho nhan sắc của mình. Nhưng hằng ngày sống trong không gian tù đọng ấy, trượng phu thì vắng nhà thì làm đẹp cho ai hay. Càng soi càng thấy được dấu vết của tuổi thanh xuân trên khuôn mặt mỗi ngày lại tàn phai, héo úa đi một chút. Chính vì vậy mới “lệ châu chan”. Có thể thấy được nỗi buồn và sự cô đơn của người chinh phụ được tác giả gợi lên bằng nhiều sắc thái, bối cảnh khác nhau. Qua đó ta thấy được tâm sự của người chinh phụ cũng như những lo lắng, bất an của nàng về hạnh phúc mong manh, về tình cảnh bị chia cắt.

Những hình ảnh: sắt cầm, uyên ương, loan phụng đều là hình ảnh ước lệ, tượng trưng cho tình cảm vợ chồng. Nay mỗi người mỗi ngả thì tất cả đều trở nên vô nghĩa.Dường như người chinh phụ không dám đụng tới bất cứ thứ gì, có chăng chỉ là “gượng” cầm vì sợ nhớ lại những tháng ngày hạnh phúc ngắn ngủi. Những nỗi mong chờ hay lo sợ nàng chẳng biết giãi bày cùng ai mà chỉ biết gửi theo cơn gió:

“Lòng này gửi gió đông có tiện?

Nghìn vàng xin gửi đến non Yên

Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời”

Khoảng không gian giữa người chồng đang chinh chiến với người vợ nơi quê nhà được tác giả ví bằng khoảng cách của vũ trụ vô biên. Đó là “đường lên bằng trời”, là chiều dài của nỗi nhớ mà không ai cân đo, đong đếm được mà chỉ khái quát lại bằng một hình ảnh ước lệ. Thậm chí đến những câu thơ cuối của đoạn trích tác giả đã cho thấy sự đối nghịch sâu sắc trong tình cảnh của người chinh phụ:

“Trời thăm thẳm xa vời muôn thấu

Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong

Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Sự tương phản giữa đất trời bao la với tấm thân nhỏ bé của người chinh phụ. Nỗi niềm uất ức không biết gửi gắm vào ai. Bên cạnh đó là sự đồng điệu giữa tâm trạng của nhân vật trữ tình với cảnh vật khiến chúng ta thấu hiểu sâu sắc quan niệm: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ của người xưa”.

Bài thơ Chinh Phụ Ngâm không chỉ nói lên tâm trạng đau buồn của người chinh phụ khi sống trong tình cảnh cô đơn, đợi chờ chồng đi chinh chiến trở về mà qua đó tác giả còn nhằm lên án chiến tranh phi nghĩa đã chia cắt biết bao gia đình, làm tan vỡ biết bao hạnh phúc. Cũng qua đó bày tỏ tư tưởng về quyền được sống, được hưởng hạnh phúc của con người.

Loan Trương

XEM THÊM : 

About Loan Nguyễn Thị

Loading...

Check Also

bình giảng khổ thơ sáng chớm lạnh trong lòng hà nội 

Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ Đất nước | Văn mẫu

Đề bài: Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *