Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 10 / Phân tích một số câu tục ngữ về con người và xã hội | Học Văn Hay

Phân tích một số câu tục ngữ về con người và xã hội | Học Văn Hay

Đề bài: Phân tích một số câu tục ngữ về con người và xã hội

Bài làm

Kho tàng ca dao, tục ngữ của dân tộc ta rất phong phú và đa dạng. Đó là những đúc kết về kinh nghiệm của ông cha ta trong lao động và sản xuất, về kinh nghiệm thiên nhiên và xã hội.

Những câu tục ngữ về con người và xã hội được sáng tạo dưới hình thức nhận xét, khuyên nhủ ngắn gọn và hàm súc. Tục ngữ về con người có thể chia thành nhiều nhóm nhỏ: tục ngữ về phẩm chất con người, học tập và tự dưỡng đạo đức, về quan hệ ứng xử. Khi khẳng định giá trị của con người, ông cha ta có câu:

“Một mặt người bằng mười mặt của”

Bằng phép so sánh, ẩn dụ cậu tục ngữ là một bài học rất hay nói về giá trị to lớn, quý báu của con người. “Một mặt người” là cách nói hoán dụ dung một bộ phận để chỉ toàn thể, tức là chỉ toàn bộ một con người. Của là của cải, vật chất và “mười mặt của” ý chỉ rất nhiều của cải, vật chất. Phép so sánh kết hợp với số từ cho thấy sự chênh lệch giá trị giữa của cải và con người. Thực chất không phải do ông cha ta không coi trọng của cải. chúng ta biết của cải phần nhiều do mồ hôi nước mắt của mỗi người, làm việc cật lực cả đời mới tích góp được. Tuy nhiên khi so với con người thì nhân dân ta vẫn đặt con người, tính mạng con người lên trên của cải. Bởi của cải do con người làm ra, con người còn thì còn có của cải. Câu tục ngữ còn khuyên nhủ mọi người hãy yêu quý, tôn trọng và bảo vệ con người. Không nên lấy của cải để che lấp, lấn át con người.

Phân tích một số câu tục ngữ về con người và xã hộiPhân tích một số câu tục ngữ về con người và xã hội

Tiếp đến một ví dụ về phẩm chất đạo đức của con người ông cha ta. Đó là câu: “Đói cho sạch, rách cho thơm”. Câu tục ngữ được chia làm hai vế, trong mỗi vế lại có sự đối xứng nhau. Đói và rách là từ ẩn dụ cho những người có hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn, có cuộc sống khổ cực. Đó là những người sống không đủ ăn, đủ mặc. Còn sạch và thơm chính là những từ chỉ tính chất của sự vật mang theo ý tốt đẹp. Hai từ này được chuyển nghĩa để chỉ phẩm chất trong sáng, tốt đẹp mà con người cần phải giữ gìn. Càng ở trong hoàn cảnh khó khăn thiếu thốn thì càng phải giữ gìn phẩm chất đạo đức tốt đẹp. Chúng ta có thể hiểu câu tục ngữ theo nghĩa đen đó là dù cho đói thì cũng phải ăn uống sạch sẽ, dù quần áo rách rưới cũng phải giữ cho sạch, cho thơm tho. Còn nghĩa bong hay chính là lời răn dạy của ông cha ta đó chính là dù nghèo khổ, khó khăn đến mấy thì vẫn phải giữ gìn lối sống trong sạch, ngay thẳng không thể vin vào việc nghèo khó để làm những điều xấu xa, tội lỗi, đi ngược với luân thường đao lý. Ngoài ra còn có câu tương tự ví dụ như: Giấy rách phải giữ lấy lề, chết trong còn hơn sống đục….

Một ví dụ khác đó là về truyền thống yêu thương con người được thể hiện qua câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách”. Đây chính là một truyền thống lâu đời của nhân dân ta, truyền thống về sự tương thân, tương ái, giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn, hoạn nạn. Câu tục ngữ sử dụng hai hình ảnh ẩn dụ rất quen thuộc. Qua đó chúng ta có thể hiểu câu tục ngữ qua hai lớp nghĩa. Lớp nghĩa đen chính là một chiếc lá lành lặn che chở cho chiếc lá bị rách để có thể vượt qua một trận mưa bão nào đó. Tuy nhiên, tục ngữ thường là những bài học khuyên dạy mọi người và chúng ta có lớp nghĩa bóng cho câu. Trước tiên thì hình ảnh về chiếc lá chính là sự ẩn dụ để nói về con người. Lá lành là biểu trưng cho những người có hoàn cảnh khá giả, ấm no, hạnh phúc. “Lá rách” chính là chỉ những người gặp khó khăn hoạn nạn, cuộc sống thiếu thốn về cả vật chất lẫn tinh thần. Có thể thấy hàm ý của câu tục ngữ chính là người giàu, người khá giả thì giúp đỡ người nghèo, người gặp khó khăn, hoạn nạn. Đó chính là tinh thần tương thân tương ái, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau mà chúng ta bắt gặp rất nhiều trong cuộc sống. Bên cạnh đó còn có nhiều câu ca dao, tục ngữ cũng nói về vấn đề này. Ví như câu:

“Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”

Qua một số câu tục ngữ về con người và xã hội trên ta có thể thấy đó là những bài học rất sâu sắc và cần thiết đối với mỗi người. Đây chính là bài học kinh nghiệm không chỉ ngày nay mà còn cả các thế hệ mai sau.

Loan Trương

>>> XEM THÊM : 

About Loan Nguyễn Thị

Loading...

Check Also

bình giảng khổ thơ sáng chớm lạnh trong lòng hà nội 

Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ Đất nước | Văn mẫu

Đề bài: Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *