Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 10 / Phân tích bài thơ thuật hoài của Phạm Ngũ Lão | Học Văn Hay

Phân tích bài thơ thuật hoài của Phạm Ngũ Lão | Học Văn Hay

Đề bài: Phân tích bài thơ thuật hoài của Phạm Ngũ Lão

Bài làm

phân tích bài thơ thuật hoài

Trong văn học trung đại có rất nhiều bài thơ viết về chí nam nhi trong trời đất. Một trong số đó phải kể đến bài thơ Thuật Hoài (Tỏ Lòng) của Phạm Ngũ Lão.

Thuật Hoài được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật qua đó nhà thơ đã thể hiện quan điểm về chí làm trai cũng như tình yêu đất nước, lòng trung quân ái quốc của mình. Có thể nói chỉ bốn câu thơ ngắn ngủi nhưng Phạm Ngũ Lão đã truyền tải được hết những quan niệm cũng như tư tưởng của chính bản thân mình cũng như của đại đa số những danh tướng thời bấy giờ.

Mở đầu bài thơ tác giả tập trung thể hiện vẻ đẹp của những binh lính quân đội nhà Trần:

“Hoành sóc giang san kháp kỉ thu

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu”

(Múa giáo non sông trải mấy thu

Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu)

Có thể nói ở ngay câu thơ đầu là vóc dáng hùng vỹ, tầm vóc lớn lao của con người nhà Trần. Đó là hình ảnh người lính đang làm nhiệm vụ. Họ đang cầm trong tay ngọn giáo giữa khung cảnh bao la, rộng lớn của non sông, đất nước. Nhiệm vụ của họ là canh giữ non sông với tư thế sẵn sàng chiến đấu khi có giặc xâm phạm. Ở bản nguyên tác nhà thơ sử dụng từ “hoành sóc” nhấn mạnh tư thế hiên ngang của người lính còn ở bản dịch thì không lột tả được hết dáng vẻ ấy. Việc ngọn giáo được cầm ngang càng khiến cho vóc dáng của người cầm giáo trở nên to lớn hơn. “Trải mấy thu” chứ không phải một hay hai thu đã cho thấy thời gian mà dài mà họ làm nhiệm vụ. Họ là những người không tên tuổi cụ thể, đóng góp thầm lặng cho đất nước tươi đẹp như ngày nay. Qua đó ta thấy được vẻ đẹp và hình ảnh ngọn giáo không chỉ trong chiều dài của không gian mà còn cả thời gian lịch sử.

Đến câu thơ thứ hai, nhà thơ có sự khái quát hóa từ một người đến một đội quân. Sự ví von giữa “tam quân” với sức mạnh lấn át cả sao Ngưu trên trời. Quân đội nhà trần đã đánh bại quân Mông – Nguyên, sức mạnh của quân đội Sát Thát giống như hổ báo có thể nuốt trôi một con trâu lớn. Sức mạnh của quân đội nhà Trần không nằm ở số đông mà là ở tinh thần chiến đấu, là tinh thần đoàn kết giúp họ đối mặt với hiểm nguy, thử thách và chiến thắng trước kẻ thù hùng mạnh. Vẻ đẹp của không chỉ một cá nhân mà là một tập thể, của “tam quân” đang đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

Đến hai câu thơ cuối thì Phạm Ngũ Lão đã khẳng định quan niệm về chí làm trai của mình:

“Nam nhi vị liễu công danh trái

Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu”

(Công danh nam tử còn vương nợ

Luống thẹn tai nghe thuyết Vũ Hầu)

Phạm Ngũ Lão vốn là một danh tướng đời Trần. Để đạt được công danh như vậy thì ông đã cố gắng từ xuất phát điểm thấp nhất và trải qua nhiều thăng trầm. Là một vị tướng trung thành và là cánh tay đắc lực cho Hưng Đạo đại vương nhưng đối với ông thì công danh ông vẫn còn vương nợ. Ông cho rằng đã là thân nam tử thì khi sống ở trên đời phải có công danh gì với núi sông. Tuy vậy mặc dù ông đã vào sinh ra tử, trở thành vị danh tướng nhưng ông vẫn cảm thấy chưa đủ, chưa đáng được liệt kê vào những công danh với non sông, đất nước. Bởi vậy ông mới cảm thấy hổ thẹn khi nghe “thuyết Vũ Hầu”. Nhà thơ đã mượn điển tích, điển cố về Vũ Hầu. Như chúng ta đã biết thì Vũ Hầu chính là Khổng Minh, một vị quân sư tài ba của Lưu Bị thời Tam Quốc. Ông là người thông minh, tài trí và được quân chủ của mình tin yêu. Phạm Ngũ Lão đã lấy tấm gương sáng thời trước để soi chiếu và phấn đấu. Đó chính là lòng tự ái và sự phấn đấu, cầu tiến đáng trân trọng của bậc nam nhi. Đối với ông những gì ông đã làm, về sự trung quân ái quốc như vậy còn chưa đủ. Một ngày nhân dân còn lầm than, chịu được sự tàn ác của quân thù thì nợ công danh của ông vẫn còn đó và chưa trả được.

Từ quan niệm về chí làm trai của Phạm Ngũ Lão em thấy được tư tưởng tích cực về mục tiêu phấn đấu trong cuộc sống. Ông xứng đáng là một đáng nam nhi trong thời đại anh hùng. Những khát vọng của tuổi trẻ, khát vọng cống hiến của ông trở thành bài học sâu sắc cho biết bao thế hệ trẻ sau này. Bài thơ mang ý nghĩa về giáo dục tư tưởng một cách sâu sắc về nhân sinh quan và lối sống tích cực đối với thanh niêntrong mọi thời đại.

LOAN TRƯƠNG

XEM THÊM : 

About Loan Nguyễn Thị

Loading...

Check Also

bình giảng khổ thơ sáng chớm lạnh trong lòng hà nội 

Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ Đất nước | Văn mẫu

Đề bài: Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *