Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích bài thơ báo tiệp của Hồ Chí Minh | Văn mẫu

Phân tích bài thơ báo tiệp của Hồ Chí Minh | Văn mẫu

Đề bài: Phân tích bài thơ Báo tiệp của Hồ Chí Minh

Bài làm

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà văn hóa, nhà chính trị mà còn là một nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc. Người đã để lại cho nền văn học nghệ thuật Việt Nam nhiều sáng tác hay. Không chỉ có những sáng tác bằng chữ Nôm, chữ Quốc ngữ mà Người còn viết rất nhiều bài thơ bằng chữ Hán. Tiêu biểu đó chính là bài thơ “Báo tiệp” (Tin thắng trận).

Cảm xúc của con người chính là khởi nguồn của thơ ca. Có khi là niềm vui lúc lại là nỗi buồn. Bài thơ Tin thắng trận chính là cảm xúc vui tươi của chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là niềm vui của một người chiến sĩ, một người lãnh đạo trước chiến thắng. Thế nhưng người đọc lại bất ngờ được tham dự vào cuộc trò chuyện giữa Bác và ánh trăng:

“Nguyệt thôi song vấn thi hành vị

Quân vụ nhưng mang vị tố thi”

Ngay câu đầu là câu hỏi của trăng, một người bạn thơ của Bác mà chúng ta đã bắt gặp rất nhiều trong thơ Bác. Ánh trăng là niềm cảm hứng vô tận của Bác để viết nên những vần thơ hay, trăng là người bạn tri kỉ của Bác trong những đêm “bàn việc quân” như ta từng gặp trong bài thơ “Rằm tháng riêng”:

“Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền”

Phân tích bài thơ báo tiệp của Hồ Chí Minh

Phân tích bài thơ Báo tiệp của Hồ Chí Minh

bài thơ “Tin thắng trận” thì trăng quả thực càng giống như người bạn của Người. Trăng giống như thực hiện hành động đẩy cửa vào hỏi “thơ xong chưa”, giống như một người bạn trông ngóng được đọc bởi vì yêu thơ Bác. Trả lời, hồi âm lại cho người tri kỉ của mình, Bác đã chia sẻ hoàn cảnh thực tại của mình đó là: “Việc quân đang bận xin chờ hôm sau”. Câu trả lời của Bác hoàn toàn là hợp lý. Việc quân bận là sự thật và câu nói như muốn giãi bày, mong rằng trăng sẽ chờ khi mình có thời gian sẽ đáp trả mong muốn thơ của trăng. Đặt vào bối cảnh nước ta lúc bấy giờ, năm 1948 khi mà đất nước đã bước sang năm thứ ba trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Bấy giờ quân và dân ta đang phải chịu bao khó khăn, gian khổ trong cuộc chiến đấu. Lúc này đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người lãnh đạo quân và dân ta kháng chiến. Chính vì thế việc quân, việc nước đã khiến Người chưa thể dành thời gian, có tâm trí để viết nên những bài thơ.

Những ai yêu thơ Bác chắc hẳn sẽ không thể không biết đến những vầng trăng trong thơ Bác. Bác yêu trăng đến nỗi khi ở trong tù chỉ có ánh trăng Người cũng có thể viết nên vần thơ:

“Trong tù không rượu cũng hoa

Cảnh đẹp hôm nay khó hững hờ

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng dòm khe cửa ngắm nhà thơ”

(Ngắm Trăng  – Nhật kí trong tù)

Trong thơ xưa thì trăng hay được thi nhân ưu ái, Bác cũng không ngoại lệ nhưng người đọc lại cảm nhận được một nét riêng với thơ Bác. Trăng trong thơ Bác giống như một người bạn tâm giao vậy. Chính vì thế nên việc đòi thơ của trăng với chiến sĩ cách mạng và được cáo lỗi là một hình ảnh hết sức giản dị, đời thường. Nó giống như một sự thấu hiểu giữa hai người bạn. Trăng thấu hiểu sự trằn trọc, suy tư của Bác như ta đã từng thấy:

“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”

(Cảnh khuya, 1947)

Hai câu thơ đầu là không khí thật lãng mạn, không cần miêu tả ánh trăng nhưng lại khiến người ta cảm nhận được ánh trăng đang bao trùm cả bài thơ. Tiếp nối không khí ấy chính là âm thanh tiếng chuông và tin thắng trận:

“Sơn lâu chung hưởng kinh thu mộng

Chính thị liên khu báo tiệp thì”

(Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu

Ấy tin thắng trận liên khu báo về)

Giữa lúc đang lo lắng việc quân thì nghe được âm thanh của tiếng chuông ngân. Tác giả sử dụng từ “kinh thu mộng” nhưng cũng không thể hiểu là bác bị đánh thức bởi như chúng ta biết Bác thường xuyên thao thức, trằn trọc không ngủ được vì việc dân, việc nước. Nên chúng ta có thể hiểu câu thơ trên rằng trong không gian tĩnh lặng thì đột ngột tiếng chuông ngân khiến cho thi sĩ như giật mình. “Thu mộng”còn được hiểu là sự mơ mộng, giấc mộng chiến thắng của người chiến sĩ, của người làm Cách mạng. Chính tin thắng trận ấy khiến cho đêm trăng trở nên đẹp, trở nên lung linh hơn. Trăng, người bạn tri kỉ như muốn chia vui cùng Bác, mà Bác cũng có thời gian để giãi bày niềm vui với người bạn của mình. Cảm hứng thơ đến một cách bất chợt khiến cho lời thơ càng thêm thoải mái, giản dị.

Bài thơ “Báo tiệp” tuy ngắn nhưng lại để lại cho người đọc nhiều cảm xúc, sự đồng cảm. Sự đối thoại giữa thi nhân và vầng trăng mang theo một vẻ đẹp trữ tình, trong sáng và hồn hiên. Bài thơ còn là sự báo tin, dấu hiệu sự chuyển mình của một giai đoạn kháng chiến mới.

Loan Trương

>>> XEM THÊM : 

About Loan Nguyễn Thị

Loading...

Check Also

bình giảng khổ thơ sáng chớm lạnh trong lòng hà nội 

Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ Đất nước | Văn mẫu

Đề bài: Bình giảng khổ thơ Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội trong bài thơ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *